Het leeghalen van een Egyptisch koningsgraf.

(Times-Carnarvon-dienst. Nadruk verboden.)

Loeksor, 9 Februari.

De Times van 30 Januari, met de eerste fotografieën van het binnenste van het graf van Toet-Ank-Amen, is zooeven te Loeksor aangekomen. Het past hierbij aan te teekenen, dat deze zeldzame fotografieën (en die in de Times van 2 en 6 Februari) zijn genomen door mr. Harry Burton van het Metropolitan Kunstmuseum te New-York. Lord Carnarvon's expeditie is veel verschuldigd aan de expeditie van het Metropolitan Museum, die zoo welwillend de medewerking van haar deskundigen verleende voor de verschillende belangrijke fases van het opgravingswerk in het graf van Toet-Ank-Amen. Ongeveer een week geleden hebben wij gesproken over Naos, d.w.z. het schrijn, dat veel gelijkenis vertoont met een kast. Dit stuk, het 108e voorwerp dat uit de tombe is gehaald, is nu van meer nabij onderzocht en het blijkt een der mooiste voorwerpen te zijn die tot dusver zijn ontdekt. Het is gemaakt van hout, overdekt met dik bladgoud en heeft opvouwbare deuren. De sloten zijn in den vorm van een S en vastgemaakt met gouden ankers. De paneelen van de deuren welke van het eene einde tot het andere doorlopen, zijn versierd met mooie gedreve tafereelen, welke tooneelen voorstellen uit het familieleven van den koning en de koningin en den koning afbeelden op de jacht, of zich bezighouden met boogschieten, alles in tegenwoordigheid zijner echtgenoote.

Het gebogen dak van den troon draagt een devies met "buto"-gieren (Buto is de beschermgod van Beneden-Egypte), terwijl de leuning en de treden het protocol des konings vermelden. In de nis van den troon bevindt zich een voetstuk, waarop oorspronkelijk een beeld, dat nu verdwenen is, of een embleem van den koning moet hebben gestaan.

Op het oogenblik bevinden zich naast den troon eenige juweelen, die daar zijn neergelegd door bedienden van de Necropolis, die ze moeten opgeraapt hebben van den vloer van de kamer, waar zij door de grafplunderaars zijn neergeworpen. Dit heele prachtige stuk rust op een miniatuurslede van hout en hoe meer men het beschouwt, hoe meer men onder den indruk komt van de fijne opvatting en de uitvoering.

In het telegram van gisteren werd het feit vermeld, dat een door banden omgeven kist, bevattende de kleeren des konings, thans gereed is om naar Egypte vervoerd te worden. Ook is groote vooruitgang gemaakt met het prepareeren, om die eveneens te kunnen verzenden, van andere voorwerpen.

De inhoud van de kist heeft reeds een voorloopige behandeling ondergaan en is thans verpakt in linnen, katoen en wol, ondergebracht in een aantal kleine doosjes, om gezamenlijk in een enkele kist verpakt te worden. Zoodra de laatste vervaardigd zal zijn, zullen de doosjes verpakt worden, maar intusschen zullen deze onder geen voorwaarde opnieuw geopend worden en hun inhoud onaangeroerd blijven, tot alles te Kaïro zal zijn aangekomen. Een van een wit beschilderd scharnierdeksel voorziene lange houten doos van vernist ebbenhout met een ajour bewerkten, met ivoor ingelegden band, waarop het protocol des konings, is eveneens geledigd en gereed gemaakt om verpakt te worden. De inhoud van deze doos is gereed gemaakt voor de definitieve verpakking. De shawls en onderkleederen des konings, waarvan sommig tapisserieweefsel zijn en in tamelijk goeden staat verkeeren, zijn stuk voor stuk uitgespreid; van elkaar onderling gescheiden door stukken linnen, heeft men het eene kleedingstuk op het andere gelegd en het geheel tusschen planken geplaatst, opdat het plat zou blijven liggen.

Met zilver ingelegde ebbenhouten en ivooren ceremoniestaven zijn verpakt in katoen en wol en eveneens voor het vervoer naar de voor hen bestemde kist gereed. De meeste dier staven zijn prachtig in hun soort en daaronder is er een met een handvat, dat aan elkander gebonden Afrikaansche en Aziatische gevangenen voorstelt.

Ook heeft men eenige boogpijlen, waarvan de bronzen uiteinden door dieven, die op metaal belust waren, afgebroken zijn, speciaal geprepareerd. Verscheidene chemisch behandelde zetels en witgeschilderde bedden zijn eveneens gereed om in kisten te worden verpakt. Een moeilijk probleem ontstond over de verzending der bouquette, die een speciale behandeling moeten ondergaan, maar nu ook voor de definitieve verpakking gereed zijn. Ofschoon men met het oog op de broosheid nog niet precies weet, op welke wijze men die laatste verpakking zal uitvoeren.

Ook zijn in behandeling genomen de twee cermenonie-rustbedden, waarvan het eene is het Hathor-rustbed, met den vergulden koeienkop en lange horens en het andere is het Typhon-bed, een mengsel van leeuw, hond en nijlpaard. De onderdeelen der bedden bevinden zich in hun diverse kisten, terwijl de dierengedeelten ook tot verpakking gereed zijn gemaakt en op de plaats, waar zij de wanden der kisten zouden kunnen aanraken, door kussens worden beschermd.

In het telegram van gisteren werd ook medegedeeld, dat men de roodgeverfde doos zou onder handen nemen. Ook wordt thans de troon, verreweg de prachtigste van al de gevonden schatten, behandeld. Men zal er uiterst voorzichtig mee moeten omgaan, meer nog wegens de zeer delicate uitvoering, dan omdat hij in een zeer brozen staat verkeert. Een dergelijk artikel, zelfs al was het in een moderne werkplaats, eischt een zeer zorgvuldige verpakking en des te meer natuurlijk nog een antikiteit van 3000 jaar oud. Het behandelen en verpakken dezer voorwerpen is maar een deel, doch evenzeer belangrijk deel van het werk, dat in het laboratorium te verrichten is.

De eerste dingen, die gedaan worden als een nieuw voorwerp in het laboratorium wordt binnengebracht is de beschrijving die bestaat niet alleen in het nemen van foto's onder verschillende hoeken, doch ook in het opstellen eener nauwkeurige beschrijving met nota's en teekeningen over den stand en de afmetingen der gevonden voorwerpen. Eerst nadat al deze inlichtingen zijn geregistreerd worden de voorwerpen aangeraakt met het doel om ze voor de verpakking te prepareeren. Over het algemeen worden de voorwerpen behandeld in de volgorde, volgens welke zij het laboratorium binnen komen, doch er wordt onmiddellijk, nadat zij zijn binnengebracht, speciale aandacht besteed aan die voorwerpen, welke in bijzonder breekbaren toestand verkeeren.

Dingen, die men maar liefst zo gauw mogelijk uit het laboratorium verwijdert, zooals thans het geval is met een zetel, worden in behandeling genomen zoodra zij worden binnengebracht. Bij meer dan een gelegenheid moeten de toeschouwers door de wijze, waarop de op draagbaren binnengebrachte voorwerpen worden verpakt en met een bijna teedere zorgvuldigheid worden vervoerd, den indruk gekregen hebben van het overbrengen van gewonde soldaten uit de loopgraven naar de hospitalen. Het spreekt van zelf, dat thans groote hoeveelheden heelkundige verbanden, katoen, linten en veiligheidsspelden gebruikt worden.

Vandaag was de lucht betrokken en in ieder land zou men regen hebben kunnen voorspellen. Er stond een hooge wind, die veel zand opjoeg, en voor de eerste maal was de tocht naar de Vallei der Koningen vanmorgen werkelijk onzeker. Hoewel vandaag weer niets uit de tombe werd gebracht, werd zij toch gedurende korten tijd geopend, nl. voor het bezoek van ongeveer een dozijn Europeesche en Egyptische notabelen, die voorzien waren van speciale toegangsbewijzen van de Egyptische regeering.

Volgende →